کارگاه اندیشه تحلیل و نقد

درباره این دوره

در دوره کارگاه اندیشه تحلیل و نقد، اندیشه‌ورز غیر از آنکه در مواجهه با امور به جستجو، تمییز، دسته‌بندی و جداسازی آن‌ها می‌پردازد، تلاش می‌کند تا در هریک از دسته‌ها، طبقه‌ها یا گروه‌های مفاهیم و موضوعات، به جستجو و شناخت زیرمجموعه‌ها یا دسته‌های جدیدتر بپردازد. اندیشه‌ورز در این مرحله، دسته‌ها و گروه‌ها را با یکدیگر مقایسه کرده و از مقایسه آن‌ها نتایج جدیدتری دریافت می‌کند. مهمترین سوالی که اندیشه‌ورز در دوره تحلیل و نقد با آن روبه‌رو می‌شود سوال «چرا؟» است.

دوره تحلیل و نقد مقدمه دوره بعدی یعنی آفرینش است. وقتی کودک بتواند کلمه‌ها و مفاهیم را دنبال کند و سپس آن‌ها را از یکدیگر تمییز دهد، آنگاه از طریق مقایسه می‌تواند معناداری را تجربه کند. به عبارتی لازمه آفرینش، درک تمایز مفهوم و معنی است. اندیشه‌ورز کارگاه اندیشه تحلیل و نقد یاد می‌گیرد که نتایج جدیدی از مقایسه اطلاعات دریافت شده داشته‌باشد. در واقع، دوره تحلیل و نقد هم به تجزیه و جزئی‌کردن مفاهیم کلی می‌پردازد، هم به نقادی آن‌ها و هم در جستجوی معانی نهفته در سخنان و اندیشه‌های مختلف است. این روند از طریق فعالیت گفت‌و‌گو محور در طول دوره دنبال می‌شود.

اهداف یادگیری

یادگیری تفکر و اندیشه با نظم ذهنی
یادگیری اندیشیدن با جامعیت و تعمق بیشتر
آشنایی با تجزیه و تحلیل محتواهای بصری و مکتوب
یادگیری اصول گفت‌وگو و تمرین آن در طول دوره
تشخیص و تمییز و اصل و فرع و واقعیت از غیر واقعیت به وسیله تمرین اندیشه‌ورزی
آشنایی با مفاهیم عمومی پژوهش
آشنایی با شیوه‌های حل مسئله براساس قواعد پژوهشی

زمانبندی دوره

  • این دوره سومین سطح از مِگادوره کارگاه اندیشه است. با وجود این که این سطوح، به هم پیوسته و مرتبط هستند و به مرور یکدیگر را کامل می‌کنند اما هریک از آنان به تنهایی ساختار مستقل خود را دارند؛ به این معنی که برای اندیشه‌ورز، زمینه بهره‌بردن و یادگیری از آن فراهم است. شرط طی کردن مراتب بالاتر کارگاه اندیشه، گذر از مراحل قبلی آن است.
  • دوره کارگاه اندیشه تحلیل و نقد 2 سال بوده و در 8 ترم 3 ماهه برگزار می‌شود. اعضاء و اندیشه‎‌ورزان دوره در هر هفته یک جلسه 1:30 ساعته گفت‌و‌گوی آنلاین و تمریناتی برای ساعات دیگر دارند.

مخاطبین دوره

  • دوره کارگاه اندیشه تحلیل و نقد مختص نوجوانان 13 تا 15 سال است.
  • نوجوانانی که می‌خواهند ذهن اندیشه‌ورز داشته‌باشند.
  • نوجوانانی که می‌خواهند ذهنیتی جامع‌تر و عمیق‌تر داشته‌باشند.
  • نوجوانانی که می‌خواهند سخنان‎‌، اندیشه‌ها و مفاهیم کلی را تجزیه کنند.
  • نوجوانانی که می‌خواهند سخنان، اندیشه‌ها و مفاهیم کلی را تحلیل کنند.
  • نوجوانانی که می‌خواهند قدرت درک معانی مختلف از مفاهیم را کسب کنند.

سرفصل های دوره

  • تحلیل زبانی

    تحلیل زبانی تداعی‌کننده گفت‌و‌گوی مریخی پیشرفته است. گفت‌و‌گوی مریخی نوآوری از انستیو تفکر برای کودکان بوده شیوه‌ای از یادگیری و یاددهی سرشت‌گرایانه در کارگاه اندیشه است که یادآور شیوه‌ی آسان شده‌ی گفت‌و‌گوی سقراطی است. در گفت‌و‌گوی مریخی، شخصی نقش مقابل فرد مریخی را ایفا می‌کند، باید بتواند به وسیله یکی ازشیوه‌های زیر معنی را به او بفهماند:

    1.   از طریق نشان‌دادن به کمک حواس پنجگانه
    2.   از طریق ریاضی و ساختارهای آن
    3.   از طریق عرضه چیزهایی که فرد مریخی از قبل با آن‌ها آشنا است.

    تشخیص اینکه اندیشه‌ورز در این گفت‌و‌گو موضوع مورد سوال را از کدام طریق، پاسخ داده یا تبیین کند بسته به توانایی تحلیل زبان است، از همین‌رو کمک‌های تسهیلگر در این دوره نسبت به دوره گذشته یعنی تمییز و جداسازی کمتر شده تا اندیشه‌ورز مستقل‌تر از قبل حرکت کند. از طرفی تسهیلگر، فعالیت‌های اندیشه‌ورز را بیشتر مورد تحلیل و نقد قرار می‌دهد.

  • تحلیل گزاره‌ها

    اگر به ما بگویند چگونه معنی یک سخن حکیمانه را مورد ارزیابی قرار می‌دهید، ناچاریم در آغاز واژه‌ها را یکی‌یکی فهمیده و سپس آن‌ها را در بستر گزاره یا جمله اصلی نگاه کرده یا به عبارتی ترکیب واژگان را مورد ارزیابی قرار دهیم. بخش مهمی از این فعالیت از تحلیل سخنان ارزشمند صورت می‌گیرد؛ یعنی سخنان حکیمانه‌ای که مبانی فلسفی و منطقی آن‌ها کاملا از نظر تسهیلگر و دانشمندان مورد تایید است به بحث و گفت‌و‌گو پرداخته و وارد مرحله فهم آن می‌شوند. در طی این فعالیت، اندیشه‌ورزان، نقادی و تحلیل را به صورتی ساده و ابتدایی آغاز می‌کنند.

  • آشنایی با قیاس و مقایسه منطقی

    منظور از قیاس در این مرحله، به معنای مفهوم دشواری که در علم منطق مطرح شده نیست. بلکه منظور این است که اندیشه‌ورز بتواند مطابقت درست گزاره‌ها و جملات با یکدیگر را یاد بگیرد؛ یعنی قیاس و مقایسه صورت‌گرفته توسط او مختلف، نادرست و بی‌ربط نباشد. باید در نظر داشته‌باشیم خیلی از مغالطات رایج در محاورات و سخنان روزمره از قیاس دو امر متفاوت درست شده‌است. بنابراین یادگیری و فهم آن‌ها در ماجرای داستان‌های طرح شده در کلاس و تحلیل آن‌ها مهم و ضروری است.

  • بارش اندیشه‌ورزانه

    بارش اندیشه‌ورزانه فعالیتی پژوهشگرانه برای اعضاء کارگاه اندیشه است که در آن اندیشه‌ورزان به صورت گروهی یاد می‌گیرند برای یک مسئله خاص، عنوان و فرضیه خاصی طرح کنند و سپس درباره آن صحبت کنند تا در نهایت بتوانند پیرامون آن مسئله به ارائه ایده یا راهکار و راه‌حل بپردازند. این تلاش‌ها، تمرین‌هایی پیش سازمان دهنده و مقدماتی برای یادگیری پژوهش‌های حرفه‌ای در آینده است. اعضاء طی بارش اندیشه‌ورزانه یاد می‌گیرند از اندیشه‌های یکدیگر برای حل مسئله استفاده کنند.

  • تحلیل و نقد داستان

    داستان‌هایی که قابلیت تعمیم به مسائل عالم و انسان را دارند و دارای مضامینی همچون معرفت‌شناسی، ارزش‌شناسی، انسان‌شناسی و زیبایی‌شناسی هستند در اولویت تحلیل و بررسی اعضاء کارگاه اندیشه تحلیل و نقد قرار می‌گیرند. این موضوع بخشی از برنامه‌های درسی فبک (فلسفه برای کودکان) نیز می‌باشد. داستان‌های دارای ظرفیت مناسب کندوکاو اندیشه‌ورزانه و داستان‌هایی با شکل و محتوای غیرمستقیم تلنگر یا انگیزه‌ای برای اندیشه‌ورزی هستند.

  • تحلیل و نقد فیلم و انیمیشن

    از مهم‌ترین تلاش‌های کارگاه اندیشه در دوره تحلیل و نقد، کندوکاو و تعمق در پدیده‌های با ظرفیت اندیشه به خصوص تلنگرهای فکری ناشی از تولید آثار زیباشناسانه می‌باشد. بنابراین، توجه به محتوای تولید شده در رسانه‌های هنری نیز در فرآیند کارگاه اندیشه، زمینه اندیشه‌ورزی را فراهم می‌کند.

  • تقویت گفت‌و‌گوی مبتنی بر تحلیل

    اندیشه‌ورزان در دوره نقد و تحلیل با مرتبه‌ی بالاتری از دانش و فهم گفت‌و‌گو نسبت به دوره قبل یعنی تمییز و جداسازی آشنا می‌شوند. دوره‌های قبلی بیشتر ناظر بر تشخیص تمایز و چیستی امور بوده ولی در گفت‌و‌گوهای دوره تحلیل و نقد، اندیشه‌ورز به چرایی امور نیز توجه دارد. در اصل این سوال که بپرسیم «چرا موضوعی وجود دارد؟» ناشی از نگاه تحلیلی ما در آن موضوع است. این بخش که اکثرا از طرح تلنگر فکری خود اندیشه‌ورزان آغاز و انجام می‌گیرد برخاسته از مسائل و چالش‌های مطرح و مهم برای آن‌ها است.

  • خودشناسی، تحلیل و درک استعداد خود

    تحلیل و تامل بر روی توانایی‌های خود نحوه‌ای ملموس از خودشناسی است. تحلیل و درک استعداد به معنای استعدادشناسی رایج نیست، بلکه تعمق و کندوکاو در موضوع استعداد منظور است. از تلاش‌های برنامه‌درسی کارگاه اندیشه تحلیل و نقد این است که یادگیرنده در فرآیند تحلیل موضوع استعداد بتواند خودش را بهتر بشناسد و زمینه‌های رشد خود را با تعمق و انگیزه بالاتری جستجو کند.

  • مسئله‌یابی و مسئله‌شناسی

    مسئله‌یابی و مسئله‌شناسی دو بخش مهم یک پژوهش و نیز فعالیتی اندیشه‌ورزانه به حساب می‌آید. در اصل پژوهشگر در گام اول، مسئله‌یاب است و در گام دوم، مسئله‌شناس. اندیشه‌ورز در دوره تحلیل و نقد به صورت جدی با معنی پژوهشگری آشنا شده‌است. بنابراین او باید با دو مقوله مسئله‌یابی و مسئله‌شناسی آشنا شود. وقتی گفته می‌شود که «چرا یک مشکل وجود دارد؟»، مسئله‌یابی انجام شده اما وقتی در پی حل مشکل شروع به تامل و اندیشیدن می‌کنیم، در مرحله مسئله‌شناسی قرار داریم.

  • مفاهیم اصلی پژوهش

    مولفه‌های اصلی پژوهش عناصری مانند نوع و روش پژوهش، هدف و ضرورت پژوهش، مسئله و فرضیه، نتیجه و ارجاع به منابع است که در فرآیندی عملی با فراگیران اندیشه‌ورزی کار و تجربه می‌شود. در اصل پس از بارش‌های اندیشه‌ورزانه، اعضاء دوره تحلیل و نقد به کمک اندیشه‌ورزان دوره‌های بالاتر آمده و در کنار آن‌ها همکار پژوهشی می‌شوند. در این فرآیند و در هنگام تحلیل فعالیت‌ها در طول دوره تحلیل و نقد، اندیشه‌ورزان با مولفه‌ها، روندها، روش‌ها و شیوه‌های تکمیل یک پژوهش آشنا می‌شوند.

مربیان شما

دکتر احمدرضا آذربایجانی

متخصص تعلیم و تربیت

0/5
12 دوره
0 دیدگاه
26 دانشجو

مهم‌ترین دلیلی که مرا وارد عرصه‌ی تربیت کرد اخلاقی اندیشیدن  برای هنرجویان هنری‌ام بود. یعنی دغدغه‌ی اصلی‌ام وقتی شروع شد که متوجه شدم اگر جانِ ما اخلاقی نباشد و به جهانِ هنر وارد شویم به جای آنکه فهمنده‌ی زیبایی و زیبایی آفرین باشیم، برای خودمان و دیگران درد سرزا و بحران‌زا خواهیم شد.

این دغدغه باعث شد تا تن خودم را در دریاهای فلسفه، روانشناسی، الهیات و تعلیم و تربیت اندکی خیس کنم و هیجان شنا در دریای یادگیری و تربیت برایم یکی از مهم‌ترین انگیزه‌های زندگی بوده‌است. احساس می‌کنم باید برای دیدن زیبایی فقط جهان‌بین نباشم و جان‌بینی را اساس شناخت خود قرار دهم. از زمانی که وارد گودِ تربیت شده‌ام، روزی نبوده که چیز تازه‌ای یاد نگیرم.

برخی از سوابق و تجربیات علمی و عملی دکتر احمدرضا آذربایجانی: - دکترای فلسفه تعلیم و تربیت - مربی هنر کودک، نوجوان و بزرگسال
مشاهده بیشتر

یک نظر بنویسید

کارگاه اندیشه تحلیل و نقد
نحوه پرداخت
اقساط

پرداخت کامل و یکجا: 795,000 تومان
مبلغ پرداخت اقساطی: 850,000 تومان
پیش پرداخت: 350,000 تومان
مابقی پرداخت در2 قسط: 250,000 تومان

سطح
متوسط
مخاطب دوره
نوجوانان 13 تا 15 سال
توجه: شما مجاز به کپی محتوا یا مشاهده سورس نیستید!!